Ο πολιτικός λόγος του τίποτα
Λοιπόν: Παρότι ως φιλόλογος έχω ξετινάξει χιλιάδες οκάδες χαρτιά, καταπώς το χλεύαζε ο γεροΔυσσέας, ο παππούς μου, έπρεπε τελικά να φτάσω στην όγδοη δεκαετία του βίου μου, για να κατανοήσω το τι σημαίνει πολιτικός λόγος. Μάλιστα. Επί σειρά δεκαετιών άκουγα κάποιους, που νόμιζαν πως εντρυφούσαν περί τα πολιτικά, να λένε πάνω στις έντονες συζητήσεις, όπου δεν έβγαζαν άκρη: “Ας μιλήσουμε πολιτικά”! Και συνέχιζαν να μιλούν. Δυσφορούσα να τους ακούω, αλλά σε λίγο τα πράγματα ηρεμούσαν. Μάλλον επήρχετο η συμφωνία, αν δεν επήρχετο μια βδελυγματική δυσφορία που τους ανάγκαζε να σταματήσουν και να αποχωριστούν!
Ωραία. Ομιλούμεν πολιτικά. Κι αν δεν έχω ασχοληθεί να καταλάβω αυτή την πολιτική ομιλία. Στα μαθητικά και φοιτητικά μου χρόνια, επηρεασμένος προφανώς από τον θαυμασμό που ένιωθα για τον Ι. Καποδίστρια, την θεωρούσα ως την ιδανική συνθήκη για τη σύναψη και τη διατήρηση φιλικών και ειρηνικών σχέσεων μεταξύ ατόμων, ομάδων ή κρατών. Όνειρα, τελικά, μακράς εφηβικής νύκτας κι άρχισα να το ψάχνω. Ανακάτεψα μετά μανίας τα λεγόμενα πολιτικών και πολιτευτών έκτοτε σε κάθε βαθμίδα της πολιτικής ιεραρχίας. Απ’ τη μεταπολίτευση μέχρι τώρα. Και ο κοινός παρονομαστής όλων είναι: γράμμα κενό. Επιδαψιλεύσεις, υποσχέσεις απατηλές, προφητείες μετά Χριστόν, επικλήσεις στο ήθος του πομπού και συνάμα επιθέσεις στο ήθος του αντιπάλου. Βεβαίως οι πιο πολλοί ανταγωνίζονται στη δημαγωγία, τον αμοραλισμό, τον καιροσκοπισμό κι ό, τι άλλο σχετικό με την πολιτική παθογένεια, κι αυτά πασχίζουν “μιλώντας πολιτικά” να μας τα παρουσιάσουν ως δημοκρατική δεοντολογία, διαφάνεια, απονομή δικαιοσύνης κι ό, τι άλλο σχετικό με την πολιτική ευαισθησία.
Και πάλι ακόμα και σήμερα δεν θα έλεγα ότι κατάλαβα το τι σημαίνει το “μιλώ πολιτικά”, εάν τα δύο τελευταία χρόνια δεν είχα τόσο πολύ καρφωθεί στην τηλεόραση για αδιάλειπτη παρακολούθηση των εν Ελλάδι τεκταινομένων. Κι ως τώρα ως φιλόλογος πίστευα πως είχα γνωρίσει επαρκώς όλα τα είδη τόσο του καθαρού λόγου, όσο και του παρά-λόγου! Κυρίως του παρά λόγου: Σοφίσματα, παραλογισμός, στρεψοδικίες, επίκληση στο συναίσθημα, διαστρεβλώσεις, ξύλινη γλώσσα. Έλα όμως που είχα να μάθω κι άλλα ακόμα. Κι είχα να μάθω κυρίως την πολιτική καπατσοσύνη που παράγεται μέσα από το λόγο του τίποτα. Κι αυτά τα καινούργια μαθήματα που πήρα τα οφείλω στις πολιτικές διεργασίες, στα νομικά τερτίπια, καθώς και στις δικανικές σοφιστείες που παρακολουθούμε τελευταία είτε αφορούν στο πολύνεκρο δυστύχημα των Τεμπών, είτε στην εξεταστική επιτροπή που υποτίθεται διερευνά το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, είτε τέλος στις κινητοποιήσεις των αγροτών μας.
Και παρατηρούμε τις εμφανίσεις των πολιτικών μας, συμπολιτευόμενων και αντιπολιτευομένων, και μένουμε πραγματικά με την απορία για το τι λένε! Οι πρώτοι στην προσπάθειά τους να σκεπάσουν ή να εξωραΐσουν τα λάθη και τις παραλείψεις των, ενώ οι δεύτεροι πασχίζουν με κάθε τρόπο να επωφεληθούν από τη φθορά των πρώτων. Και πιστεύουν έτσι ότι ο λαουτζίκος εξακολουθεί ακόμα να τρώει χορτάρια. Αλλά και να μην το πιστεύουν, ακολουθούν πιστά την ταχτική τους αυτή, μια και έχουν πλέον φοβερές επιδόσεις στα επικοινωνιακά τεχνάσματα.
Αφήνω δε που έμαθαν πια όλοι τους και την επίκληση στο δικαίωμα της σιωπής! Τι δικαίωμα, αλήθεια, κι αυτό! Κι όλοι τους εύχονται να αγιάσει ο νομοθέτης, όπως εύχονται κι όλοι οι κατά καιρούς διατελούντες υπουργοί ν’ αγιάσει ο εισηγητής του νόμου περί ευθύνης υπουργών! Κι έρχονται και μας κατηγορούν οι κουτόφραγκοι πως τάχα οι Έλληνες δεν έχουν ευρηματικότητα! Ου να μου χαθούν! Σιγά μην μας παραβγούν· Εδώ είναι τοις πάσι γνωστό πως όταν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι δημιουργούσαν σκάνδαλα επί σκανδάλων, οι φίλοι μας Ευρωπαίοι κοιμούνταν τον ύπνο του δικαίου.
Βγαίνουν λοιπόν οι πολιτικοί μας στο γυαλί, με σκοπό να στηρίξουν τις θέσεις των. Μάλιστα. Τους ρωτούν οι δημοσιογράφοι, τους ρωτούν οι πολίτες, τους ρωτούν οι συνομιλητές τους. Και, ενώ οφείλουν να δώσουν απαντήσεις στον κόσμο, αρχίζουν και λένε διάφορα, συνήθως πετούν τη μπάλα στην εξέδρα ή αναφέρονται στις ευθύνες των αντιπάλων τους ή κάθε τόσο προφέρουν τη λέξη λοιπόν ή δηλώνουν κάθε τόσο πως θα απαντήσουν σε όλα ξεκάθαρα, αλλά ο συνομιλητής των και οι ακροατές δυσφορούν τα μάλα με μια επικοινωνιακή πρακτική κοροϊδίας. Για το ζητούμενο δεν λένε κουβέντα. Κι αν τους ξαναρωτήσεις βγαίνουν στην επίθεση επειδή… απάντησαν ήδη, αλλά εσύ δεν κατάλαβες. Και έτσι σε αναγκάζουν να καταπιείς εσύ το δικαίωμα της σιωπής. Ένα τίποτα…
Έρμη Ελλάδα, τι έχεις να δεις ακόμα… Τουλάχιστο εγώ έχω εμπεδώσει τον πολιτικό λόγο του τίποτα!
Οδυσσέας Β. Τσιντζιράκος
