Διάλογος Μηλίων – Αθηναίων
(Από 416π.Χ. μέχρι σήμερα!)
Μέρος 3ο
107. ΑΘΗΝΑΙΟΙ: Δεν νομίζετε πως όταν κανείς κυνηγά το συμφέρον του φροντίζει να ενεργεί με ασφάλεια, ενώ αντιθέτως όταν κάνει αυτό που του υπαγορεύει η δικαιοσύνη και η φιλοτιμία, τότε αντιμετωπίζει κινδύνους; Και μ’ αυτά οι Λακεδαιμόνιοι ελάχιστα καταπιάνονται.
108. ΜΗΛΙΟΙ: Πιστεύουμε πως για χάρη μας (οι Λακεδαιμόνιοι) θ’ αναλάβουν με προθυμία τους κινδύνους και θα θεωρήσουν πως μια τέτοια ενέργειά τους προς υπεράσπισή μας είναι με μας πιο ασφαλής παρά με άλλους, επειδή και κοντά στην Πελοπόννησο είμαστε, πράγμα που τους διευκολύνει στην πράξη, αλλά και τους εμπνέουμε περισσότερη εμπιστοσύνη μια και συγγενεύουν οι πολιτικές μας απόψεις!
109. ΑΘΗΝΑΙΟΙ: Εγγύηση για όποιον καλείται να πολεμήσει μαζί με κάποιον άλλο δεν είναι η ευνοϊκή διάθεση αυτουνού που κάμνει την πρόσκληση, αλλά είναι η υπεροχή του σε πραγματική δύναμη. Και σ’ αυτό οι Λακεδαιμόνιοι αποσκοπούν περισσότερο απ’ οποιουσδήποτε άλλους (άλλωστε οι Λακεδαιμόνιοι έχουν τόσο λίγη εμπιστοσύνη στα δικά τους μέσα, ώστε μόνο με πολλούς συμμάχους εκστρατεύουν έξω απ’ τη χώρα τους). Κατά συνέπεια δεν φαίνεται πιθανό να στείλουν στρατό σε νησί, τη στιγμή που εμείς κυριαρχούμε με το ναυτικό μας.
110. ΜΗΛΙΟΙ: Μα έχουν συμμάχους που μπορούν να στείλουν· Εξάλλου το Κρητικό πέλαγος είναι απέραντο, οπότε πολύ ευκολότερα θα μπορέσουν να σωθούν αυτοί που θέλουν να διαφύγουν, παρά να συλληφθούν (από τους κυρίαρχους της θάλασσας). Αλλά αν αποτύγχαναν σ’ αυτό, θα μπορούσαν να στραφούν ενάντια σε δικό σας έδαφος και ενάντια στους λοιπούς συμμάχους σας, όπου τυχόν δεν έφτασε ακόμα ο Βρασίδας. Και τότε θα έχετε να πολεμήσετε όχι για την κατάκτηση χώρας που δεν σας ανήκει, αλλά για τη σωτηρία των δικών σας συμμάχων και της δικής σας χώρας.
111. ΑΘΗΝΑΙΟΙ: Απ’ αυτά ενδέχεται να συμβεί είτε το ένα είτε το άλλο. Αλλά από τέτοια ενδεχόμενα εμείς έχουμε πείρα. Το γνωρίζετε και σεις εξάλλου ότι οι Αθηναίοι ποτέ δεν αποχώρησαν από καμμιά πολιορκία εξαιτίας του φόβου κάποιων άλλων.
Συλλογιέμαστε όμως (με λύπη μας) ότι μολονότι τονίσατε κατ’ επανάληψη ότι κύρια φροντίδα σας θα είναι η σωτηρία σας, σ’ ολόκληρη αυτή τη συζήτηση δεν είπατε ούτε λέξη σχετικά με το πού μπορεί να στηριχτεί ένας συνετός άνθρωπος, για να πιστεύει ότι μπορεί να σωθεί.
Και ενώ το ισχυρότατο έρεισμά σας είναι οι μελλοντικές σας ελπίδες, τα μέσα όμως που διαθέτετε για την αντιμετώπιση των όσων είναι παραταγμένα εναντίον σας είναι ανεπαρκή για τη σωτηρία σας. Και δείχνετε επίσης μεγάλο παραλογισμό, αφού σε περίπτωση που, εμείς αποσυρθούμε, δεν θελήσετε, όσο ακόμα υπάρχει καιρός, να καταλήξετε σε κάποια άλλη άποψη από την τωρινή.
Γιατί δεν μπορούμε να το διανοηθούμε ότι θα δώσετε βάση προς το κάλπικο εκείνο αίσθημα τιμής που καταστρέφει τις πιο πολλές φορές τους ανθρώπους, όταν αντιμετωπίζουν κινδύνους προφανείς και ατιμωτικούς.
Γιατί αρκετούς ανθρώπους, ενώ μπορούν ακόμα να διακρίνουν πού οδηγούνται, τους παρασύρει το αποκαλούμενο αίσθημα τιμής με το δελεαστικό όνομα, ώστε, αφού γίνονται θύματα μιας λέξης (φιλοτιμία), να πέφτουν πραγματικά με τη θέλησή τους σε συμφορές ανεπανόρθωτες και επιπλέον από μόνοι τους να φορτώνονται αίσχος τόσο πολύ ατιμωτικό, όσο είναι εντέλει επακόλουθο μωρίας και όχι ατυχούς συγκυρίας. Κι αυτό εσείς θα το αποφύγετε, εάν φανείτε συνετοί στη σκέψη σας, και δεν θα θεωρήσετε ότι εξευτελίζεσθε με το να υποκύψετε σε μεγάλη δύναμη, η οποία σας προτείνει συμμαχία με όρους μετριοπαθείς, δηλαδή να διατηρήσετε τη χώρα σας πληρώνοντας φόρο υποτέλειας!
Κι όταν ακόμα σας δίνετε η δυνατότητα εκλογής μεταξύ πολέμου και ασφάλειας, να μην είστε αναγκασμένοι να επιμένετε από φιλοτιμία, στην επιλογή της χειρότερης λύσης.
Καθόσον τις πιο πολλές φορές μπορούν να προκόβουν αυτοί οι οποίοι απέναντι στους ίσους δεν υποκύπτουν, απέναντι στους ανωτέρους συμπεριφέρονται σωστά, και απέναντι στους κατωτέρους παρουσιάζονται μετριοπαθείς.
Σκεφτείτε λοιπόν ξανά, όταν εμείς αποσυρθούμε και λογαριάστε ότι πρόκειται ν’ αποφασίσετε για την τύχη της μιας και μόνης πατρίδας σας, κι ότι αυτή σας η απόφαση θα δρομολογήσει την καλή ή την κακή της έκβαση.
112. ΜΗΛΙΟΙ: Οι Αθηναίοι πρέσβεις αποχώρησαν από τη σύσκεψη και οι Μήλιοι, αφού έκαμαν σύσκεψη από μόνοι τους πλέον, αποφάσισαν να επιμείνουν στις θέσεις των και απάντησαν τα ακόλουθα:
«Ούτε την αρχική μας άποψη θα αλλάξουμε, Αθηναίοι, ούτε μέσα σε λίγες στιγμές θα στερηθούμε την ελευθερία πόλης, την οποία κατοικούμε εδώ και επτακόσια χρόνια. Αλλά στηριζόμενοι στην εύνοια των Θεών που μέχρι τώρα μας προστάτεψαν, και στη βοήθεια των ανθρώπων και ειδικά των Λακεδαιμονίων, θα προσπαθήσουμε να σωθούμε.
Σας προτείνουμε όμως να γίνουμε φίλοι σας, να κρατήσουμε την ουδετερότητά μας, και σεις να φύγετε από το έδαφός μας, αφού κάνουμε σπονδές, οι οποίες θα φαίνονται πως εξυπηρετούν τα συμφέροντά και των δυο μας»
113. ΑΘΗΝΑΙΟΙ: Τόσα πάνω κάτω αποκρίθηκαν οι Μήλιοι. Και οι Αθηναίοι αποχωρώντας οριστικά από τη σύσκεψη, είπαν: «Από αυτή την απόφασή σας, μάς δίνετε την αίσθηση πως είστε οι μόνοι άνθρωποι που κρίνετε τα πράγματα δίνοντας πιο πολύ σημασία στη μελλοντική κατάσταση, παρά στα όσα έχετε ήδη μπροστά στα μάτια σας, και νομίζετε πως μόνο και μόνο επειδή τα επιθυμείτε, πράγματα μελλοντικά και αόρατα, τα βλέπετε σαν να έχουν κιόλα συμβεί.
Στηρίξατε τα πάντα στους Λακεδαιμονίους, στην τύχη και στις ελπίδες σας και θα χάσετε τα πάντα».
Αν θέλετε την κατάληξη:
– Η Μήλος ύστερα από στενή πολιορκία αναγκάστηκε να παραδοθεί.
– Οι Αθηναίοι κατέσφαξαν εν μια νυκτί τους ενήλικους άνδρες από έφηβους και εφεξής.
– Τα γυναικόπαιδα τα έκαμναν δούλους.
– Μετέτρεψαν την Μήλο αποικία τους, στέλνοντας πεντακόσιους άποικους στο νησί…
Υ.Γ.1. Πᾶν δε ὅμοιον τοῖς τεκταινομἐνοις ἐν σωτηρίῳ ΚΑ μ.Χ. αιὠνι καί ἐς αἰεί οὐ γέννημα τύχης ἤ ἀποκύμα δοκήσεως ἐτσί.
Υ.Γ.2. Σήμερα ευκολότατα μπορούμε να δούμε τους Αθηναίους πρέσβεις να έχουν τη μορφή των κ.κ. Τραμπ, Ερντογάν, Πούτιν, Νετανιάχου και πάει λέγοντας. Τους Μηλίους θέλουν δεν θέλουν τους υποδύονται οι αδύναμοι επί γης που ψάχνουν στα χαμένα το δίκιο τους.
Οδυσσέας Β. Τσιντζιράκος
