Η Αγιά σήμερα
Κείμενο του Σωτήρη Απ. Παπαποστόλου, Συνταξιούχου Δασοπόνου
Η μικρή μας πόλη, η Αγιά, είναι μία από τις γραφικότερες της Ελλάδας. Η ρυμοτομία της, και το φυσικό ντεκόρ που την περιβάλλει, αποτελούν ακαταμάχητα στοιχεία ομορφιάς, που σίγουρα την κατατάσσουν μέσα στις γραφικότερες περιοχές του Ν. Λάρισας και όχι μόνο. Απλωμένη νωχελικά από τις υπώρειες του Κισσάβου, μέχρι τις πρώτες πεδινές εκτάσεις του κατάφυτου Δώτιου πεδίου, σμιλεύει έναν φυσικό πίνακα σπάνιας ομορφιάς. Προς τη βόρεια πλευρά της, στεφανώνεται από την καταπράσινη νότια πλευρά του βουνού μας, του Κισσάβου, που με τη ζωογόνα πνοή του, συντελεί στη μείωση της θερμοκρασίας κατά τις ημέρες του καλοκαιριού. Πέρυσι, καρδιοχτυπήσαμε από μία πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις θαμνώδεις εκτάσεις προς τα δυτικά του βουνού. Τυχεροί ήμασταν που άνεμος άλλαξε κατεύθυνση τρεπόμενος προς ανατολικό και έτσι η φωτιά δεν έφτασε στο πευκοδάσος και διευκολύνθηκε το έργο της πυρόσβεσης, αλλιώς, μπορεί σήμερα να αντικρίζαμε ένα καψαλισμένο βουνό.
Θα υπερθεματίζω, λέγοντας, ότι αξίζει να επισκεφθεί κάποιος την Αγιά και να απολαύσει τις ομορφιές που προανέφερα, πίνοντας έναν καφέ στις εξαιρετικές καφετέριες που διαθέτει, ατενίζοντας τις καταπράσινες πλαγιές του Κισσάβου προς την Βόρεια κατεύθυνση και τον ορεινό όγκο του Μαυροβουνίου προς τα Νότια. Διαθέτει επίσης, αρκετά καταλύματα για όσους θέλουν να μείνουν.
Από πολιτιστικής πλευράς, η Αγιά έχει πολλά θρησκευτικά προσκυνήματα, που αξίζει κάποιος να επισκεφθεί. Εκκλησίες, εξωκλήσια και ιδιαίτερα, τον ιστορικό Ναό των Αγίων Αντωνίων και το εξαίσιο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονος. Διαθέτει, επίσης, θρησκευτικό κειμηλιοφυλακείο σε ιδιαίτερη αίθουσα δίπλα στον Ι.Ν. των Αγίων Αντωνίων.
Για τους αθλούμενους, υπάρχει το μονοπάτι (καλντερίμι) που ξεκινάει από την Αγιά και μέσα από κατάφυτες με άγρια βλάστηση και δενδροπερίβολα περιοχές, φτάνει στο πανέμορφο χωριό Μεγαλόβρυσο (Νιβόλιανη). Είναι μία επίπονη διαδρομή, που ταιριάζει σε όσους αθλούνται σε τέτοιες διαδρομές. Να σημειώσω ότι, από το μονοπάτι αυτό ανεβοκατέβαιναν παλαιότερα οι κάτοικοι του Μεγαλοβρύσου με τα ζώα τους στην Αγιά.
Αυτή είναι σε αδρές γραμμές η Αγιά, που όπως την παρουσίασα, αξίζει κανείς να επισκεφθεί για να απολαύσει τη γραφικότητά της. Σημειώνω επίσης, ότι η Αγιά είναι έδρα του ομώνυμου Δήμου, στον οποίο υπάγεται και η εκτεταμένη ακτογραμμή από τα όρια του Ν. Μαγνησίας, μέχρι το χωριό Παλαιόπυργος.
Ας μη νομισθεί εδώ ότι όσα γράφω αποτελούν διαφημιστική προσπάθεια για την Αγιά της οποίας είμαι μόνιμος κάτοικος. Την πραγματικότητα καταθέτω χωρίς υπερβολές. Εξάλλου, προσωπικά συμφέροντα δεν έχω, και επιπλέον ο γράφων κατάγεται από την Καρδίτσα και δεν έχει ιδιαίτερους λόγους να προβάλλει την Αγιά.
Αφού, λοιπόν, παρουσίασα το προφίλ της Αγιάς, θα σας ενημερώσω και για τις οικονομικές δραστηριότητες των κατοίκων.
Η κυρία δραστηριότητά τους επικεντρώνεται στη μηλοκαλλιέργεια και δευτερευόντως στην καλλιέργεια κερασιάς. Σποραδικά, υπάρχουν περιβόλια ροδακινιάς και καρυδιάς και τελευταία και λωτών.
Η Αγιά, και γενικότερα η Επαρχία, παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα μήλων από όλες τις περιοχές της Ελλάδας, καθώς και μία σημαντική ποσότητα κερασιών.
Τα φρούτα της Αγιάς είναι νοστιμότατα και αυτό οφείλεται στην καταλληλότητα των εδαφών για την καλλιέργεια οπωροφόρων, στο μικροκλίμα της περιοχής και στη συστηματική καλλιέργεια από τους παραγωγούς.
Μέχρι πριν από 10 – 15 χρόνια, οι οπωρώνες της Αγιάς άφηναν ένα σημαντικό εισόδημα στους παραγωγούς και αυτό αποτελούσε ισχυρό κίνητρο για τους νέους ανθρώπους να ασχοληθούν με τη δουλειά αυτή.
Έκτοτε, και μέχρι σήμερα, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί δραματικά. Οι τιμές έμειναν στάσιμες στα προ 15/ετίας επίπεδα. Τα έξοδα έφτασαν στα ύψη. Καύσιμα, λιπάσματα, ημερομίσθια, ηλεκτρικό ρεύμα, όλα απογειώθηκαν.
Ανέφερα για τιμές πώλησης των προϊόντων. Αλλά, τι λέω! Δεν υπάρχουν τιμές πώλησης!… Οι παραγωγοί συγκομίζουν τα προϊόντα τους, τα μεταφέρουν οι ίδιοι και τα παραδίδουν στην πόρτα του ψυγείου του εμπόρου, χωρίς συμφωνημένη τιμή. Έτσι, ο παραγωγός θα πρέπει να περιμένει πολλούς μήνες, για να δει τι χρήματα θα του δώσει ο έμπορος για τα προϊόντα που παρέδωσε. Όπως πληροφορούμε από παραγωγούς, οι εκκαθαρίσεις που δίνονται ή είναι κάτω του κόστους ή μόλις καλύπτουν το κόστος καλλιέργειας. Έτσι, τα αποτελέσματα είναι καταστρεπτικά για την οικονομία των κατοίκων της Αγιάς και γενικότερα της Επαρχίας. Πολλοί νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν τις καλλιέργειές τους που δημιούργησαν με τόσο κόπο και χρήμα και φεύγουν από τον τόπο τους.
Να σημειώσω εδώ, ότι, η καλλιέργεια της μηλιάς απαιτεί σκληρή εργασία όλον τον χρόνο. Αξιόπιστος, άριστος παραγωγός, που καταγράφει τις δαπάνες όλης της χρονιάς, μου είπε ότι το κοστολόγιο για την παραγωγή ενός κιλού μήλου, φτάνει τα 40 λεπτά, χωρίς σ’ αυτό να συμπεριλαμβάνεται, η προσωπική εργασία του παραγωγού και της οικογένειάς του, το επενδεδειμένο κεφάλαιο για τη δημιουργία του οπωρώνα, η αξία της γης, τα πάρα πολλά μηχανήματα για την καλλιέργεια και πάρα πολλά άλλα. Απλά πράγματα: αν τα μήλα δεν πουληθούν 60 λεπτά το κιλό καθαρά, δεν πρόκειται να μείνει τίποτε στο χέρι του παραγωγού, για να ζήσει αυτός και οικογένειά του. Πράγμα που δεν συμβαίνει.
Να, λοιπόν γιατί οι νέοι άνθρωποι δεν θέλουν να μείνουν στις καλλιέργειές τους και εγκαταλείπουν εγκατεστημένα παραγωγικά δενδροπερίβολα, τα οποία τους κόστισαν τόσο ακριβά σε κόπο και χρήμα.
Το περίεργο στην υπόθεση αυτή ποιο είναι: Ενώ τα προϊόντα αγοράζονται σε εξευτελιστικές τιμές, καταλήγουν να πωλούνται πέντε και έξι φορές πάνω από την τιμή αγοράς στον καταναλωτή.
Η κυβέρνηση θέλει να ρίξει τις τιμές για να μειωθεί ο πληθωρισμός. Γιατί δεν ελέγχει πόσο κοστίζουν τα προϊόντα από το χωράφι στο ράφι; Έτσι θα διαπιστωθεί αν πράγματι ένα προϊόν πρέπει να πωλείται 5 και 6 φορές πάνω από την τιμή αγοράς μέχρι τον καταναλωτή.
Τι δεν καταλαβαίνουν εκεί κάτω στην Αθήνα, τόσες σοφές κεφαλές, κάτι τόσο απλό, που καταλαβαίνουμε εμείς εδώ στο χωριό;
Και για να συνεννοούμαστε, το πρόβλημα αυτό δεν αφορά μόνο την παρούσα κυβέρνηση, αλλά και προηγούμενες, αφού το κακό με την καταβαράθρωση των τιμών, άρχισε εδώ και 15 χρόνια.
Σε ένα πράγμα, πάντως, θα κατηγορήσω τους παραγωγούς: Έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά και έχουν παραδοθεί αμαχητί… Δεν φτιάχνουν Συνεταιρισμούς, για να ελέγχουν τα προϊόντα τους. Και αυτό, δεν αρκεί να γίνει μόνο σε τοπικό επίπεδο, αλλά σε πανελλήνια κλίμακα, αλλιώς δεν μπορεί να λειτουργήσει. Δυστυχώς, στους Έλληνες αγρότες, δεν ευδοκιμεί το συνεταιρίζεσθαι και αυτό είναι εις βάρος τους._
