Ευάγγελος Κρανιώτης: «Εξαιρετική η φετινή χρονιά για το κάστανο Μελιβοίας με μεγάλη ζήτηση από το εξωτερικό»
Αυξημένη παραγωγή, πολύ καλή ποιότητα και σημαντική υποχώρηση της φαιάς σήψης
Στους 1.500 τόνους η παραγωγή της Μελιβοίας
Ισχυρό ενδιαφέρον από Ιταλία και Βαλκάνια
Τα προβλήματα και οι νέες προοπτικές για τους καστανοπαραγωγούς του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου
Κείμενο / Φωτογραφίες: Νίκος Γουργιώτης
“Χώρα Αγιά”
Μια ιδιαίτερα ικανοποιητική χρονιά ολοκληρώνεται για τους καστανοπαραγωγούς της Μελιβοίας και της ευρύτερης περιοχής του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου, καθώς η φετινή συγκομιδή χαρακτηρίζεται από ελαφρώς αυξημένη παραγωγή, πολύ καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά και, κυρίως, σημαντικό περιορισμό των προβλημάτων που προκαλούσε τα προηγούμενα χρόνια η φαιά σήψη.
Την αισιόδοξη αυτή εικόνα περιγράφει, σε συνέντευξη που μας παραχώρησε, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μελιβοίας «Αθανάτη», Ευάγγελος Κρανιώτης, ο οποίος παράλληλα κατέχει τη θέση του αντιδημάρχου Αγιάς, με αρμοδιότητες στους τομείς Πολιτισμού, Παιδείας, Νεολαίας, Αθλητισμού και Εθελοντισμού.
Η συζήτησή μας πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του συνεταιρισμού, λίγο έξω από τη Μελίβοια, στην καρδιά μιας περιοχής που έχει συνδέσει το όνομά της με την παραγωγή του φημισμένου κάστανου Μελιβοίας. Εκεί, όπου αυτές τις ημέρες επικρατεί έντονη δραστηριότητα, το εργατικό δυναμικό του συνεταιρισμού εργαζόταν πυρετωδώς στην τυποποίηση και προετοιμασία των καστάνων για τη διάθεσή τους στην ελληνική και στις ξένες αγορές.
Την ίδια ώρα, στις εγκαταστάσεις βρισκόταν σε εξέλιξη και μια ξεχωριστή επίσκεψη, καθώς ο πρέσβης του Βασιλείου του Μαρόκου στην Ελλάδα, κ. Mohammed Sbihi, πραγματοποιούσε φιλική επίσκεψη στον συνεταιρισμό, με τον δήμαρχο Αγιάς Αντώνη Γκουντάρα να έχει αναλάβει την ξενάγησή του στους χώρους και την παρουσίαση της δραστηριότητάς του.
Μέσα σε αυτό το ζωντανό περιβάλλον, ο κ. Κρανιώτης μίλησε για την πορεία της φετινής παραγωγής, τις τιμές που διαμορφώθηκαν, τη μεγάλη ζήτηση από το εξωτερικό, τη λειτουργία και τις νέες πρωτοβουλίες του συνεταιρισμού, αλλά και για τις σοβαρές προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι καστανοπαραγωγοί.
«Πολύ καλή παραγωγή και ποιότητα – Περιορίστηκε εντυπωσιακά η φαιά σήψη»
– Κύριε Κρανιώτη, βρισκόμαστε πλέον προς το τέλος της συγκομιδής. Πώς εξελίχθηκε η φετινή παραγωγή κάστανου;
«Βρισκόμαστε ουσιαστικά στο κλείσιμο της συγκομιδής, στο τελευταίο της στάδιο. Η φετινή παραγωγή ήταν ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με την περσινή και αυτό που μας ικανοποιεί ιδιαίτερα είναι ότι είχαμε παραγωγή σε όλες τις ποιοτικές κατηγορίες.
Ήταν μια πάρα πολύ καλή χρονιά, τόσο ως προς τις ποσότητες όσο και ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του προϊόντος.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι αντιμετωπίσαμε σε πολύ μικρότερο βαθμό ένα πρόβλημα που μας ταλαιπώρησε έντονα τα προηγούμενα χρόνια, τη φαιά σήψη. Τα ποσοστά προσβολής ήταν φέτος πάρα πολύ μικρά, με αποτέλεσμα να έχει εμπορική αξία σχεδόν το σύνολο της παραγωγής.
Είχαμε επίσης αρκετά μικρόκαρπα κάστανα, κάτι που τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν τόσο συνηθισμένο στη Μελίβοια και στον συνεταιρισμό μας. Ωστόσο, και αυτά είχαν τη δική τους εμπορική αξία, καθώς υπήρξε ενδιαφέρον και διατέθηκαν πολύ μεγάλες ποσότητες».
– Μπορούμε να αποτυπώσουμε τη φετινή παραγωγή με συγκεκριμένους αριθμούς;
«Για τη Μελίβοια υπολογίζουμε ότι η παραγωγή βρίσκεται κοντά στους 1.500 τόνους. Από αυτή την ποσότητα, ο συνεταιρισμός μας διαχειρίζεται περίπου το ένα τρίτο έως και το 40%.
Οι παραγωγοί φέρνουν εδώ το προϊόν τους αφού προηγουμένως έχουν πραγματοποιήσει μια πρώτη διαλογή στις αποθήκες τους, χρησιμοποιώντας οικιακούς διαλογείς. Έχουν ήδη απομακρύνει τα ακατάλληλα και διαχωρίσει τα σχισμένα κάστανα και παραδίδουν την παραγωγή τους ταξινομημένη ανά ποιότητα.
Στον συνεταιρισμό υπάρχει οργανωμένη ομάδα παραλαβής, με επικεφαλής γεωπόνο και τη βοήθεια φέτος και δεύτερου γεωπόνου. Γίνεται καταγραφή, καταμέτρηση και έλεγχος των ποιοτικών χαρακτηριστικών του προϊόντος.
Ανάλογα με την κατηγορία του, το κάστανο ταξινομείται και οδηγείται αρχικά στην πρόψυξη για μικρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια στους χώρους μακράς αποθήκευσης.
Πρόκειται για μια οργανωμένη διαδικασία, η οποία μας επιτρέπει να διαχειριζόμαστε σωστά την παραγωγή και να διατηρούμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του κάστανου».
Από 4,20 ευρώ τα μεγάλα κάστανα – Εμπορική αξία για όλες τις κατηγορίες
– Πώς διαμορφώθηκαν οι τιμές φέτος; Είναι ικανοποιητικές για τους παραγωγούς;
«Οι τιμές που διαμορφώνονται αυτή την περίοδο, τόσο για τις εξαγωγές όσο και για την εγχώρια αγορά, διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος και την ποιοτική κατηγορία του κάστανου.
Στην πρώτη κατηγορία, που αφορά τα μεγάλα κάστανα, έως 45 τεμάχια ανά κιλό, η τιμή βρίσκεται στα 4,20 ευρώ.
Στη δεύτερη κατηγορία, έως 55 τεμάχια ανά κιλό, η τιμή είναι στα 4 ευρώ.
Στην τρίτη κατηγορία οι τιμές κυμαίνονται από 3,60 έως 3,70 ευρώ, ενώ στα μικρόκαρπα κάστανα βρίσκονται μεταξύ 2,50 και 2,60 ευρώ.
Υπάρχει επίσης η κατηγορία C, στην οποία οι τιμές διαμορφώνονται περίπου στο 1 με 1,10 ευρώ.
Το θετικό φέτος είναι ότι υπήρξε εμπορικό ενδιαφέρον για όλες τις κατηγορίες. Ακόμη και τα μικρότερα κάστανα, που άλλες χρονιές μπορεί να αντιμετώπιζαν δυσκολίες στη διάθεσή τους, βρήκαν αγοραστές».
Μεγάλη ζήτηση από την Ιταλία και εντυπωσιακή άνοδος των Βαλκανίων
– Από ποιες αγορές εκδηλώθηκε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το κάστανο Μελιβοίας;
«Εκείνο που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση φέτος ήταν η πολύ πρώιμη ζήτηση.
Από τη στιγμή που άρχισε να φτάνει το προϊόν στον συνεταιρισμό, είχαμε σχεδόν αμέσως και τις πρώτες παραγγελίες.
Παραδοσιακά υπάρχει μεγάλη ζήτηση από την Ιταλία, η οποία αποτελεί σημαντική αγορά για το κάστανο της περιοχής μας.
Ωστόσο, φέτος είχαμε ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον στοιχείο: τη μεγάλη αύξηση της ζήτησης από τις βαλκανικές χώρες.
Εκδηλώθηκε έντονο ενδιαφέρον από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Κροατία, τη Σερβία και την Αλβανία. Πρόκειται για αγορές που αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη διάθεση της παραγωγής μας».
– Είναι κάτι καινούργιο αυτή η ζήτηση από τα Βαλκάνια;
«Δεν είναι η πρώτη φορά που έχουμε συνεργασίες με αυτές τις χώρες. Υπήρχε ενδιαφέρον και τα προηγούμενα χρόνια, αλλά συνήθως αφορούσε μικρότερες ποσότητες και χαμηλότερες ποιοτικές κατηγορίες.
Αυτό που παρατηρούμε φέτος είναι ότι οι αγοραστές από τα Βαλκάνια ζητούν πλέον και κάστανα υψηλότερης ποιότητας.
Αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό, γιατί δείχνει ότι το προϊόν μας αποκτά μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και ότι διευρύνονται οι εμπορικές μας δυνατότητες».
Στα μεγάλα αστικά κέντρα και στα σούπερ μάρκετ το κάστανο Μελιβοίας
– Πώς κινείται η ζήτηση στην ελληνική αγορά;
«Η εγχώρια αγορά είναι πολύ σημαντική για εμάς και θέλουμε να τη διατηρήσουμε και να την ενισχύσουμε.
Μεγάλες ποσότητες κάστανου Μελιβοίας κατευθύνονται στις αγορές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αλλά και σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Μάλιστα, εδώ και δύο με τρία χρόνια έχουμε αναπτύξει μια πολύ καλή συνεργασία με έναν μεγάλο όμιλο σούπερ μάρκετ πανελλαδικής εμβέλειας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι υπεύθυνοι του συγκεκριμένου ομίλου επικοινώνησαν μαζί μας ήδη από το καλοκαίρι, ζητώντας να συνεχίσουμε τη συνεργασία μας και τη φετινή χρονιά, όπως και έγινε.
Αυτό δείχνει ότι υπάρχει εμπιστοσύνη στο προϊόν μας και στη δουλειά που γίνεται στον συνεταιρισμό».
– Κρατάτε ποσότητες για τους επόμενους μήνες ή επιδιώκετε να διαθέσετε το σύνολο της παραγωγής αμέσως μετά τη συγκομιδή;
«Η πολιτική του συνεταιρισμού είναι να υπάρχει μια ισορροπία.
Περίπου το 50% της παραγωγής επιδιώκουμε να το διαθέτουμε νωρίς. Με αυτόν τον τρόπο αποσυμφορούνται οι αποθηκευτικοί μας χώροι, μειώνονται οι ποσότητες που πρέπει να διαχειριστούμε και, παράλληλα, εξασφαλίζεται η απαραίτητη ρευστότητα.
Το υπόλοιπο 50% θέλουμε να το κρατάμε για την εγχώρια αγορά και για τη διάθεσή του το επόμενο διάστημα.
Για εμάς είναι σημαντικό να υπάρχει κάστανο Μελιβοίας στην ελληνική αγορά και μετά την περίοδο της συγκομιδής.
Θέλουμε ο Έλληνας καταναλωτής να μπορεί να βρίσκει, να γεύεται και να απολαμβάνει το κάστανο Μελιβοίας. Είναι ένα εξαιρετικό προϊόν του τόπου μας και αξίζει να έχει τη θέση που του αναλογεί».
Από το κάστανο στην μπύρα, στο καστανάλευρο και στα γλυκίσματα
– Μέχρι σήμερα ο συνεταιρισμός δραστηριοποιείται κυρίως στη συγκέντρωση, τυποποίηση και εμπορία του κάστανου. Υπάρχουν σκέψεις για μεταποίηση;
«Βεβαίως. Είναι ένας τομέας στον οποίο προσπαθούμε να κάνουμε σταδιακά βήματα, μέσα από συνεργασίες και νέες πρωτοβουλίες.
Ήδη έχουμε προχωρήσει, σε συνεργασία με ζυθοποιία της Λάρισας, στην παραγωγή μπύρας από κάστανο.
Παράλληλα, δημιουργήσαμε πιλοτικά καστανάλευρο, επίσης μέσα από συνεργασία, ενώ προχωρήσαμε και στην παραγωγή γλυκισμάτων με βάση το κάστανο.
Τα γλυκίσματα αυτά διατίθενται ήδη μέσω του πωλητηρίου του συνεταιρισμού.
Όλες αυτές οι προσπάθειες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, αλλά ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος. Θέλουμε να δούμε πώς μπορούμε να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερη παραγωγή και ευρύτερη εμπορική διάθεση μεταποιημένων προϊόντων, ιδιαίτερα ειδών ζαχαροπλαστικής. Το κάστανο έχει πολλές δυνατότητες αξιοποίησης και θεωρούμε ότι η μεταποίηση μπορεί να προσδώσει επιπλέον αξία στην παραγωγή μας».
Τέσσερις συνεταιρισμοί διαχειρίζονται το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής σε Κίσσαβο και Μαυροβούνι
– Πόσοι αγροτικοί συνεταιρισμοί δραστηριοποιούνται σήμερα στην καστανοπαραγωγή του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου;
«Στην περιοχή μας δραστηριοποιούνται τέσσερις συνεταιρισμοί, οι οποίοι μάλιστα ιδρύθηκαν όλοι, κατά σύμπτωση, το 2016, μέσα στην περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης.
Πρόκειται για τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Σκήτης – Ποταμιάς, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Καρίτσας, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Αμπελακίων και τον δικό μας, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μελιβοίας.
Αυτοί οι τέσσερις συνεταιρισμοί απορροφούν και διαχειρίζονται περίπου το 60% με 70% της συνολικής παραγωγής κάστανου των δύο βουνών μας.
Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής περνά μέσα από οργανωμένα συλλογικά σχήματα.
Όμως ο ρόλος των συνεταιρισμών δεν περιορίζεται μόνο στην εμπορία.
Κατά τη διάρκεια ολόκληρης της καλλιεργητικής περιόδου, οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν γεωπονικές συμβουλές και κατευθύνσεις για τις καλλιεργητικές πρακτικές που πρέπει να εφαρμόζουν.
Στόχος είναι να πετυχαίνουμε καλύτερα αποτελέσματα τόσο στην ποσότητα όσο και στην ποιότητα, αλλά κυρίως να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικότερα προβλήματα όπως η φαιά σήψη και η καρπόκαψα».
– Πόσους παραγωγούς αριθμεί σήμερα ο συνεταιρισμός της Μελιβοίας;
«Ο συνεταιρισμός μας έχει 52 συνεταιριζόμενους παραγωγούς.
Όλοι βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τον συνεταιρισμό και με τον γεωπόνο μας καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.
Υπάρχει καθοδήγηση για τις πρακτικές που πρέπει να εφαρμόζονται, τους απαραίτητους ψεκασμούς και γενικότερα για την προστασία της καλλιέργειας.
Ακολουθούμε συγκεκριμένο πρωτόκολλο, μέσα από τη συμμετοχή μας στο Eurocastanea, στο οποίο είμαστε ιδιαίτερα ενεργό μέλος.
Η επιστημονική παρακολούθηση και η συνεργασία των παραγωγών με τους γεωπόνους είναι καθοριστικής σημασίας για να έχουμε καλύτερη παραγωγή και να περιορίζουμε τις ασθένειες».
«Έχουμε μειώσει σχεδόν κατά 90% το πρόβλημα της φαιάς σήψης»
– Τα προηγούμενα χρόνια οι ασθένειες προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στην καστανοπαραγωγή. Έχουν περάσει πλέον τα δύσκολα;
«Πράγματι, περάσαμε πολύ δύσκολες χρονιές και αντιμετωπίσαμε σοβαρά προβλήματα.
Εκείνο που μας είχε κλονίσει περισσότερο ήταν η φαιά σήψη, η οποία επηρέασε σημαντικά την παραγωγή και την εμπορική αξία του προϊόντος.
Φέτος, όμως, τα στοιχεία που έχουμε από τις παραλαβές και τους ελέγχους δείχνουν ότι βρισκόμαστε σε πάρα πολύ καλό δρόμο.
Εκτιμούμε ότι έχουμε περιορίσει σχεδόν κατά 90% το πρόβλημα της φαιάς σήψης.
Αυτό είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη και μας δίνει αισιοδοξία για τη συνέχεια.
Υπάρχει, επίσης, το πρόβλημα της σφήκας της καστανιάς. Σε περιοχές όπου είχε εμφανιστεί αρχικά και εφαρμόστηκαν οι κατάλληλες πρακτικές, με την εξαπόλυση του ωφέλιμου εντόμου που χρησιμοποιείται για τη βιολογική αντιμετώπισή της, είδαμε τα δέντρα να ανακάμπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Αντίθετα, σε περιοχές όπου δεν εφαρμόστηκαν αυτές οι πρακτικές, εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα.
Επομένως, βλέπουμε στην πράξη πόσο σημαντική είναι η σωστή και οργανωμένη αντιμετώπιση των ασθενειών».
Η μελάνωση απειλεί τα καστανόδεντρα
– Υπάρχει κάποια ασθένεια που σας ανησυχεί ιδιαίτερα αυτή την περίοδο;
«Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, ίσως και το σοβαρότερο, είναι η μελάνωση της καστανιάς.
Πρόκειται για ασθένεια που προκαλείται από παθογόνα του γένους Phytophthora και οδηγεί στην απώλεια δέντρων.
Αυτό που μας ανησυχεί είναι η ταχύτητα με την οποία μπορεί να εξελιχθεί η προσβολή.
Βλέπεις ένα δέντρο που αρχίζει να παρουσιάζει σημάδια εξασθένησης και μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες μπορεί να το δεις να ξεραίνεται.
Είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, γιατί εδώ δεν μιλάμε απλώς για απώλεια ενός μέρους της παραγωγής, αλλά για απώλεια του ίδιου του φυτικού κεφαλαίου.
Και όταν χάνεται ένα καστανόδεντρο, η ζημιά για τον παραγωγό δεν περιορίζεται σε μία μόνο καλλιεργητική χρονιά».
Το κόστος παραγωγής ανεβαίνει συνεχώς
– Πέρα από τις ασθένειες, πόσο έχει επιβαρυνθεί το κόστος παραγωγής;
«Το κόστος παραγωγής αυξάνεται συνεχώς και αυτό είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε όλοι οι παραγωγοί.
Τα γεωργικά εφόδια, το πετρέλαιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, όλα έχουν αυξηθεί.
Κάθε χρόνο ο παραγωγός καλείται να διαθέσει περισσότερα χρήματα για να καλλιεργήσει, να προστατεύσει τα δέντρα του και να συγκομίσει το προϊόν του.
Επομένως, ακόμη και όταν έχουμε μια καλή χρονιά από πλευράς παραγωγής και τιμών, το αυξημένο κόστος περιορίζει το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα».
Μεγάλο πρόβλημα η έλλειψη εργατικών χεριών – Στα 50 με 55 ευρώ το ημερήσιο κόστος ανά εργάτη
– Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί έντονα τον αγροτικό κόσμο είναι η έλλειψη εργατών γης. Πώς αντιμετωπίστηκε φέτος;
«Η έλλειψη εργατικών χεριών είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα και θεωρώ ότι θα συνεχίσει να μας απασχολεί και τα επόμενα χρόνια.
Η συγκομιδή του κάστανου απαιτεί αρκετά εργατικά χέρια, σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, και οι παραγωγοί δυσκολεύονται να καλύψουν αυτές τις ανάγκες.
Φέτος οι ανάγκες καλύφθηκαν με εργαζομένους διαφόρων εθνικοτήτων και πληθυσμιακών ομάδων, μεταξύ των οποίων, πέρα των Αλβανών, Ινδοί, Ρομά, Σουδανοί, καθώς και άνθρωποι από τη δομή φιλοξενίας μεταναστών στο Κουτσόχερο.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Καρίτσας, όπου το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε σε μεγάλο βαθμό με τη μετακίνηση περίπου 150 εργαζομένων ημερησίως από τη συγκεκριμένη δομή.
Οι άνθρωποι αυτοί αμείβονταν κανονικά για την εργασία τους.
Το ημερομίσθιο κυμάνθηκε από 40 έως 45 ευρώ, ενώ μαζί με το εργόσημο και το κόστος μεταφοράς, η συνολική επιβάρυνση για τον παραγωγό έφτανε περίπου στα 50 με 55 ευρώ ανά εργάτη την ημέρα.
Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι πρόκειται για ένα σημαντικό κόστος, ιδιαίτερα όταν ένας παραγωγός χρειάζεται αρκετούς εργάτες για πολλές ημέρες.
Παράλληλα, όμως, είναι απαραίτητο να υπάρχουν διαθέσιμα εργατικά χέρια, γιατί διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να μην μπορέσει να συγκομιστεί έγκαιρα η παραγωγή».
Μια καλή χρονιά που δημιουργεί αισιοδοξία, αλλά και προκλήσεις για το μέλλον
Η φετινή εικόνα της καστανοπαραγωγής στον Κίσσαβο και στο Μαυροβούνι, όπως αποτυπώνεται μέσα από τα στοιχεία και τις εκτιμήσεις του προέδρου του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μελιβοίας «Αθανάτη», δημιουργεί αναμφίβολα αισιοδοξία.
Η ελαφρώς αυξημένη παραγωγή, η υψηλή ποιότητα του καρπού, η σημαντική υποχώρηση της φαιάς σήψης και η έντονη εμπορική ζήτηση, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό, αποτελούν θετικά στοιχεία για έναν παραγωγικό κλάδο με ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική σημασία για την περιοχή.
Ειδικότερα για τη Μελίβοια, όπου η φετινή παραγωγή εκτιμάται στους 1.500 τόνους, το κάστανο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αγροτικά προϊόντα, συνδεδεμένο με την οικονομική δραστηριότητα και την ταυτότητα του τόπου.
Παράλληλα, η λειτουργία των τεσσάρων συνεταιρισμών σε Κίσσαβο και Μαυροβούνι, οι οποίοι διαχειρίζονται το μεγαλύτερο μέρος της τοπικής παραγωγής, αναδεικνύει τη σημασία της συλλογικής οργάνωσης, της γεωπονικής υποστήριξης και της συντονισμένης εμπορικής δραστηριότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προσπάθειες του συνεταιρισμού της Μελιβοίας να προχωρήσει πέρα από την παραδοσιακή εμπορία του νωπού κάστανου, αναπτύσσοντας νέα προϊόντα, όπως η μπύρα από κάστανο, το καστανάλευρο και τα γλυκίσματα. Πρωτοβουλίες που, εφόσον εξελιχθούν σε μεγαλύτερη κλίμακα, μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες δυνατότητες αξιοποίησης της παραγωγής και ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας.
Ωστόσο, πίσω από τη θετική φετινή εικόνα παραμένουν ανοιχτά σοβαρά ζητήματα.
Η μελάνωση που απειλεί το φυτικό κεφάλαιο, το συνεχώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής και η δυσκολία εξεύρεσης εργατών γης αποτελούν προκλήσεις που απαιτούν διαρκή προσοχή και ουσιαστικές λύσεις.
Το συμπέρασμα που προκύπτει από τη συζήτηση με τον Ευάγγελο Κρανιώτη είναι ότι το κάστανο Μελιβοίας διαθέτει σημαντική δυναμική και ισχυρές προοπτικές, αρκεί να συνεχιστεί η οργανωμένη προσπάθεια για τη βελτίωση της παραγωγής, την προστασία των καλλιεργειών, την ανάπτυξη νέων αγορών και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων μεταποίησης.
Και αν κάτι ξεχωρίζει από τη φετινή χρονιά, είναι ότι το φημισμένο κάστανο της περιοχής αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως μπορεί να σταθεί με αξιώσεις τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή αγορά, αποτελώντας έναν πραγματικό πρεσβευτή της αγροτικής παραγωγής του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου.
